CẢNH BÁO NGUY HIỂM DO BỆNH UỐN VÁN

Ông B.T.B (trú tại Văn Lang, Thái Nguyên) nhập viện ngày 29/3/2026 trong tình trạng cứng hàm, há miệng hạn chế, đau và cứng khối lưng cơ. Theo lời kể của gia đình, khoảng 4 tháng trước, ông B. bị thương ở vùng đầu. Do chủ quan vết thương không đáng ngại, bệnh nhân đã không đi tiêm phòng uốn ván. Đến khi xuất hiện các triệu chứng co cứng, không thể ăn uống, gia đình mới đưa đi bệnh viện. Qua thăm khám và xét nghiệm, các bác sĩ chẩn đoán xác định người bệnh mắc Uốn ván – một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính cực kỳ nguy hiểm.

Hiện tại, để kiểm soát tình trạng co cứng cơ toàn thân, co giật, các bác sĩ đã phải tiến hành đặt nội khí quản, cho người bệnh sử dụng thuốc an thần và hỗ trợ thở máy hoàn toàn.

Theo Bs.CKI Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh – Phó trưởng khoa HSTC&CĐ, uốn ván là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính đặc biệt nguy hiểm do vi khuẩn Clostridium tetani gây ra. Loại vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong đất bẩn, bùn thải hoặc môi trường chăn nuôi.

1. Cơ chế gây bệnh và Triệu chứng:

Khi xâm nhập vào cơ thể qua vết thương hở trong điều kiện yếm khí (vết thương bị bịt kín), vi khuẩn sản sinh ngoại độc tố cực mạnh. Độc tố này tấn công hệ thần kinh, gây ra các tình trạng:

Giai đoạn sớm (1-2 tuần sau chấn thương): Cứng hàm, khó nhai, khó nuốt.

Giai đoạn toàn phát: Cứng cơ, tăng trương lực cơ toàn thân; xuất hiện các cơn co giật, thân người uốn cong.

Biến chứng nặng: Suy hô hấp, khó thở, rối loạn thần kinh thực vật. Nếu không hồi sức tích cực kịp thời, bệnh nhân rất dễ tử vong hoặc gặp biến chứng nghiêm trọng về tim mạch, xương khớp và tiêu hóa.

2. Đối tượng nguy cơ cao:

Người lao động: Nông dân, công nhân công trường chưa tiêm phòng, thường xuyên tiếp xúc với đất, nước thải, chuồng trại.

Trẻ sơ sinh: Sinh ra từ người mẹ chưa tiêm phòng hoặc bị lây nhiễm qua dụng cụ cắt rốn không tiệt trùng (uốn ván rốn - thể bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao).

3. Nguyên tắc điều trị:

Bệnh nhân cần được cấp cứu tại các đơn vị Hồi sức tích cực (ICU) với phác đồ:

Dùng thuốc an thần khống chế co giật và kháng huyết thanh trung hòa độc tố.

Xử lý triệt để vết thương, dùng kháng sinh phổ rộng chống bội nhiễm.

Hỗ trợ thở máy, theo dõi sát tình trạng hô hấp và đảm bảo dinh dưỡng.

4. Biện pháp phòng tránh hiệu quả: Để chủ động bảo vệ sức khỏe, cần thực hiện các biện pháp sau:

Tiêm chủng:

* Trẻ em tiêm vắc-xin (như gói 6 trong 1) từ 2 tháng tuổi.

* Phụ nữ mang thai tiêm phòng theo đúng lịch trình thai kỳ.

* Người lao động có nguy cơ cao cần tiêm nhắc lại theo hướng dẫn.

Xử lý vết thương tại chỗ: Khi bị trầy xước, cần sát trùng ngay bằng oxy già, xà phòng; không được bịt kín vết thương. Sau đó, đến cơ sở y tế để tiêm kháng huyết thanh và cắt lọc tổ chức hoại tử.

Bảo hộ lao động: Sử dụng ủng, găng tay khi tiếp xúc với bùn đất, chất thải.

Vệ sinh y tế: Đảm bảo tiệt trùng tuyệt đối dụng cụ y tế trong sản khoa để tránh uốn ván cho trẻ sơ sinh.

Trường hợp của người bệnh B là một lời cảnh báo về sự chủ quan trước những vết thương nhỏ. Các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn khuyến cáo: Tiêm vắc-xin uốn ván là biện pháp phòng bệnh chủ động, nhưng mang lại hiệu quả bảo vệ cao nhất. Ngay khi có vết thương hở, dù là do kim đâm, mảnh sành hay va quệt nhẹ, người dân không được tự ý xử lý tại nhà bằng các phương pháp dân gian mà cần đến cơ sở y tế để được tư vấn và tiêm phòng đúng phác đồ. Sự hiểu biết và tinh thần chủ động chính là 'lá chắn' vững chắc nhất trước căn bệnh nguy hiểm này./.